Wat vroeger op het schoolplein begon en daar vaak ook eindigde, verplaatst zich tegenwoordig steeds vaker naar de online wereld. Een recente uitspraak laat zien dat de toename van online pestgedrag, dreigementen en geweld onder jongeren serieus wordt genomen en niet meer wordt getolereerd.

Het geschil

In een kort geding bij de Rechtbank Noord-Nederland, zittingsplaats Assen, van 18 december 2025, stond een conflict tussen twee minderjarige meiden centraal. Het geschil betrof de vordering van een minderjarige scholier tot het opleggen van een contactverbod tegen de pester. Volgens de aangevoerde feiten begon het conflict met pestgedrag en escaleerde dit uiteindelijk in ernstige dreigementen en zelfs fysiek geweld. De pester stuurde meerdere berichten via Snapchat waarin het meisje op grove wijze werd beledigd en bedreigd, waaronder meerdere doodsbedreigingen. Op een later moment kwam het zelfs tot een fysieke confrontatie in het openbaar, waarbij de pester het meisje aan haar haren trok en haar meerdere keren sloeg. Dit geweld werd bovendien gefilmd door omstanders. De rechtbank maakt duidelijk dat dit gedrag niet kan worden afgedaan als “straattaal” of een normale ruzie tussen jongeren. Dergelijke uitingen gaan volgens de rechter te ver over de grenzen van wat acceptabel is. Ruzie maken hoort bij opgroeien en bij het leven. Pestgedrag, dreigementen en geweld niet.

De invloed van online communicatie op conflictescalatie

De rechtbank constateert dat digitalisering de wereld ingrijpend heeft veranderd. Communicatie verloopt steeds vaker via online platforms, waardoor jongeren minder goed kunnen inschatten hoe hun woorden en gedrag bij een ander overkomen. Conflicten die in een fysieke omgeving vaak beperkt zouden blijven, kunnen hierdoor online sneller uit de hand lopen. Online communicatie neemt daarmee de natuurlijke rem weg die bij face-to-face contact vaak nog wel aanwezig is. Pestgedrag en dreigementen kunnen zo zelfs escaleren tot fysiek geweld, zoals ook in deze zaak gebeurde.

Rechterlijke bescherming

Gevoelens van angst en onveiligheid zijn geen onderdeel van een normale jeugd. Het recht heeft daarom de taak om jonge slachtoffers te beschermen tegen online pestgedrag, dreigementen en geweld. Om deze reden trekt het recht een duidelijke grens: de vrijheid van de één om te zeggen en te doen wat hij of zij wil, stopt wanneer die vrijheid leidt tot dreiging en geweld tegen een ander. Om deze grens te handhaven en verdere escalatie te voorkomen, legt de rechtbank in deze zaak een contactverbod op van twee jaar aan de pester. Dat geldt voor alle vormen van contact, inclusief digitaal contact via sociale media. Bij overtreding geldt een dwangsom van € 250 per keer, tot een maximum van € 5.000. Daarmee geeft de rechtspraak een duidelijk signaal af: online pestgedrag en dreigementen worden niet getolereerd.

Nuancering van omstandigheden en aansprakelijkheid

Naast zijn uiteindelijke juridische oordeel laat de rechter ook blijken oog te hebben voor de positie van de pester. De rechter erkent dat zij, ondanks haar ernstige gedrag, in zekere zin ook slachtoffer is van de online wereld. Was dit een ruzie op het schoolplein geweest, dan was dit naar de inschatting van de rechter niet zo uit de hand gelopen. De rechter benadrukt echter dat deze erkenning geen afbreuk doet aan de verantwoordelijkheid van de pester voor haar eigen handelen. Zij heeft inmiddels professionele hulp gezocht. De rechter hoopt dat de pester hierdoor zal gaan begrijpen dat zij voortaan anders moet handelen. Het recht grijpt dus in waar nodig, maar laat tegelijkertijd ruimte voor begeleiding, herstel en gedragsverandering.

Deze zaak laat zien dat het civiele recht ook een belangrijke rol speelt bij het bestrijden van pestgedrag en dreigementen, zeker wanneer deze leiden tot fysiek geweld. In ieder geval wordt hiermee een duidelijk signaal afgegeven.