Wat was er aan de hand?

Een werknemer werkte bijna 35 jaar in de betonindustrie toen het bedrijf waar hij werkte failliet ging. Het UWV betaalde aan de werknemer onder andere het achterstallige loon, het loon over de opzegtermijn, het vakantiegeld, de openstaande vakantiedagen en de pensioenpremies tot het moment van ontslag. Volgens de werknemer diende het UWV ook de extra vrije dagen (ADV-dagen) die hij had opgebouwd, te vergoeden. In deze zaak stond de vraag centraal of de door de werknemer niet opgenomen ADV-dagen voor vergoeding in aanmerking kwamen in geval van faillissement van werkgever.

Wat zijn ADV-dagen?

ADV-dagen zijn extra vrije dagen die de werknemer krijgt door meer uren te werken dan contractueel is afgesproken. Deze extra uren zijn bedoeld om later te compenseren met vrije tijd. Er zijn geen wettelijke regels voor ADV-dagen. Afspraken hierover staan in de cao of in het arbeidscontract. Daarin staat ook wanneer en hoe ADV-dagen kunnen worden opgenomen. Meestal worden er geen ADV-dagen opgebouwd tijdens ziekte en moeten deze dagen binnen hetzelfde jaar worden gebruikt.

Volgens de werknemer hebben ADV-dagen hetzelfde karakter als vakantiedagen en moeten deze dagen in geval van faillissement door het UWV uitbetaald worden. Het UWV stelde dat ADV-dagen niet gelijk zijn aan vakantiedagen, omdat ADV-dagen niet bedoeld zijn voor ontspanning en rust. ADV-dagen zijn volgens het UWV bedoeld om de arbeidsduur te verkorten en vallen daarom niet onder het verplicht uitbetaalde looncomponent ‘vakantieverlof’. De vraag is of ADV-dagen wel of geen verplicht looncomponent is dat door het UWV uitbetaald moet worden onder de loongarantieregeling.

De loongarantieregeling

Wanneer een bedrijf failliet gaat, beëindigt de curator meestal alle arbeidsovereenkomsten. Daarbij geldt een maximale opzegtermijn van zes weken. In de praktijk is er vaak onvoldoende vermogen in de faillissementsboedel om de lonen van de werknemers uit te keren. Om te voorkomen dat werknemers daardoor zonder inkomen komen te zitten, bestaat de loongarantieregeling van het UWV. Het (achterstallige) loon over maximaal 13 weken voorafgaand aan de opzegging plus het loon over de opzegtermijn wordt door het UWV vergoed onder de loongarantieregeling. Op grond van deze regeling neemt het UWV de loonverplichtingen van de werkgever over en betaalt de werknemers rechtstreeks uit. Het UWV krijgt in ruil daarvoor een vordering op de faillissementsboedel. Deze vordering ontvangt het UWV in de praktijk zelden terug.

De uitspraak van de Centrale Raad van Beroep

Terug naar de zaak.  De Centrale Raad van Beroep moest beoordelen of de ADV-dagen van een werknemer hetzelfde karakter hadden als vakantiedagen of niet. Zou dat wel zo zijn, dan had het UWV ze dus moeten vergoeden na het faillissement van de werkgever op grond van de loongarantieregeling.

De Raad oordeelde dat dit niet het geval is. Daar waren verschillende redenen voor:

1. In de arbeidsovereenkomst werd duidelijk onderscheid gemaakt tussen vakantiedagen en ADV-dagen;
2. Op de verlofkaart stonden ADV-dagen apart geregistreerd als “ADV/Rooster”;
3. Een deel van de ADV-dagen was verplicht vastgesteld door de werkgever, in overleg met de ondernemingsraad. Dat mag niet bij vakantiedagen, omdat volgens de wet de werknemer mag aangeven wanneer hij vakantie wil opnemen;
4. ADV-dagen waren bedoeld voor arbeidsduurverkorting: bijvoorbeeld om van een 40-urige naar een 38-urige werkweek te komen en dus niet voor rust en ontspanning, zoals vakantiedagen.

De Raad oordeelde dat ADV-dagen niet hetzelfde zijn als vakantiedagen en dat het UWV terecht heeft geweigerd om deze dagen te vergoeden onder de loongarantieregeling. Het feit dat de werkgever had aangegeven deze ADV-dagen bij uitdiensttreding te willen uitbetalen, veranderde daar niets aan. Tot slot merkte de Raad op dat de werknemer niet volledig gecompenseerd hoefde te worden voor zijn niet-opgenomen ADV-dagen. De wettelijke loongarantieregeling is namelijk beperkt, waardoor niet alle aanspraken automatisch worden vergoed. Dat is bewust zo geregeld door de wetgever.

Conclusie

Deze uitspraak bevestigt dat ADV-dagen niet onder dezelfde bescherming vallen als vakantiedagen ingeval van faillissement van de werkgever. Het onderscheid tussen beide soorten verlof is juridisch relevant: vakantiedagen zijn bedoeld voor rust en ontspanning, terwijl ADV-dagen er zijn voor arbeidsduurverkorting. Bij faillissement neemt het UWV via de loongarantieregeling alleen verplichtingen over die onder het loon en het wettelijke verlof vallen. Omdat ADV-dagen daar niet onder vallen, heeft een werknemer bij faillissement geen recht op uitbetaling van openstaande ADV-dagen door het UWV. Dan resteert voor de werknemer de mogelijkheid om de vordering met betrekking tot de ADV-dagen ter verificatie in te dienen bij de curator in het faillissement. De praktijk leert dat de kans op uitkering klein is.

Heeft u vragen over faillissement, ADV-dagen of twijfel je of jouw aanspraken wel correct zijn meegenomen? Neem dan contact op met Rutten X Welling Advocaten voor juridisch advies.