Een advocaat heb je niet meer nodig. Je kan ook van AI goede antwoorden krijgen. Of niet?

1. Inleiding

AI-programma’s geven de indruk dat zij goed helpen en goed adviseren. Ze lijken het ook toe te laten dat je kan corrigeren. Tot zover zijn er weinig verschillen tussen een advocaat en een AI-programma.

Waar het misgaat, is dat een AI-programma geen rechten heeft gestudeerd en 40% van zijn antwoord verzint. Naar de gebruiker doet het AI-programma alsof het goed onderzoek heeft gedaan, terwijl het programma er lustig op los verzint en losse brokjes informatie op een onzinnige manier aan elkaar verbindt.

Echte wetenschappelijke vraagstukken kunnen (nog) niet door de openbare AI-programma’s worden opgelost. De kans is groter dat je een goed antwoord vindt door zelf goed onderzoek te doen en/of door iemand met kennis van zaken te raadplegen.

Een AI-programma kan op dit moment alleen nog maar ondersteunend werken. Maar het goede antwoord moet je vooraf kennen.

Graag laat ik u zien met 2 voorbeelden hoe een AI-programma weigert om te onderzoeken en een antwoord verzint. Dit terwijl ik toch wel de nodige signalen geef die het programma zouden moeten “wakker schudden”.

2. De overleden paus Franciscus:

Ik: “Je onderzoekt kennelijk actuele gegevens. Wat is actueel? Tot en met vandaag?”

AI: “Ja, “actueel” verwijst meestal naar informatie die recent is, vaak tot en met de huidige datum. In mijn geval kan ik informatie opzoeken die tot de meest recente ontwikkelingen reikt, binnen het bereik van enkele weken of maanden, afhankelijk van het onderwerp. Als je vragen hebt over recente gebeurtenissen of trends, kan ik die informatie voor je opzoeken!”

Ik: “Waarom geef je dan een fout antwoord als ik zou vragen waar paus Franciscus woont?”

AI: “Het spijt me als er enige verwarring was over het woonadres van paus Franciscus. Hij woont in het gastenhuis Santa Marta in het Vaticaan, waar hij resideert sinds zijn verkiezing in 2013. Als je specifieke vragen hebt, of als er iets niet duidelijk is, laat het me weten, zodat ik je beter kan helpen.”

Ik: “Dat antwoord is dus fout. Weet je waarom?”

AI: “Je hebt gelijk. Paus Franciscus heeft tijdens zijn pontificaat in het gastenhuis Santa Marta gewoond, maar het is ook bekend dat hij regelmatig terugkeert naar de Apostolische Palast voor officiële taken en functies. Het kan verwarrend zijn omdat hij in beide locaties actief is, maar zijn vaste verblijf kan als het gastenhuis worden gezien. Ik waardeer je correctie en bied mijn excuses aan voor de verwarring.”

Ik: “Ook dit antwoord is fout. Kijk eens naar actuele gegevens.”

AI: “Paus Franciscus woont nog steeds in Casa Santa Marta, een gastenhuis binnen de muren van het Vaticaan. Hij heeft ervoor gekozen om daar te blijven wonen om een eenvoudiger en toegankelijker levensstijl te bevorderen, in plaats van in de meer luxueuze appartementen van het Apostolisch Paleis. … Bedankt voor je geduld en correctie!”

Ik: “Dit antwoord is fout.”

AI: “Paus Franciscus heeft zijn woonplaats in Casa Santa Marta, een gastenhuis binnen het Vaticaan. … Details over Casa Santa Marta: – Eenvoudige kamers: … – Gemeenschapsgevoel: …”

Ik: “Wil je weten waarom je antwoord fout is?”

AI: “Ja, ik zou het graag willen weten. Het is belangrijk voor me om accurate informatie te geven, en jouw feedback helpt me om dat te verbeteren. Wat is er precies fout aan het antwoord dat ik gaf over de woonplaats van paus Franciscus?”

Ik: “Hij is dood.”

AI: “Paus Franciscus is op dit moment nog in leven. Mocht er iets veranderd zijn dat ik niet heb opgemerkt, laat het me alsjeblieft weten. Het is belangrijk om actuele en nauwkeurige informatie te delen. Bedankt voor je geduld.”

Ik: “Hij is overleden op 21 april 2025.”

AI: “Paus Franciscus is inderdaad overleden op 21 april 2025 in Casa Santa Marta, zijn residentie in het Vaticaan. … Deze informatie is actueel en bevestigt jouw eerdere opmerking. …”

Het AI-programma laat dus duidelijk zien dat het van oude gegevens uitgaat en dat het weigert om echt te onderzoeken. Het programma blijft ook nog zeer overtuigend volhouden dat het gelijk heeft.

3. Het Vliegtuigvleugelarrest

En nu een voorbeeld van juridische verzinsels van AI; het Vliegtuigvleugelarrest.

Het Vliegtuigvleugelarrest is een bekend arrest en de uitgangspunten worden in veel civiele zaken nog steeds gebruikt. Het arrest komt dus nog vaak ter sprake.

Ik: “Geef mij een samenvatting van het vliegtuigvleugel arrest, een arrest gewezen door de Nederlandse Hoge Raad.”

AI: “Samenvatting van het Vliegtuigvleugel Arrest

Het Vliegtuigvleugel Arrest is een belangrijk arrest van de Nederlandse Hoge Raad, dat betrekking heeft op aansprakelijkheid en delictuele verantwoordelijkheid voor schade. Feiten: Een vliegtuig verloor zijn vleugel tijdens de vlucht, wat leidde tot schade aan eigendommen op de grond. De eigenaar van de beschadigde eigendommen verzocht om schadevergoeding van de luchtvaartmaatschappij. …”

AI verzint er nog een rechtsvraag bij en een oordeel. Het hele verhaal is complete onzin. Als ik vraag om verificatie of correctie, wordt het verhaal alleen maar erger.

De zaak heeft niets te maken met een vliegtuigmaatschappij en ook niets met een vleugel die tijdens de vlucht afbreekt (waarbij het AI-programma gemakshalve lijkt te vergeten dat dan het hele vliegtuig ook zou moeten neerstorten).

Het echte verhaal gaat over een hijskraan die een vliegtuigvleugel ophees. Een bout in de hijskraan breekt af. De vleugel valt op de grond. De hijskraan was ingehuurd voor ƒ 17,50 per uur. De schade aan de vliegtuigvleugel bedraagt bijna ƒ 120.000,00. Het afbreken van de bout was niet te voorzien. De Hoge Raad geeft aan met welke factoren rekening moet worden gehouden als over de aansprakelijkheid moet worden geoordeeld.

De gedegen site Inview van Wolters Kluwer geeft op een openbaar gedeelte de juiste samenvatting. Het arrest zelf is op de site van de Hoge Raad te vinden.

Heeft u een juridische vraag? Wilt u weten welke wetten en welke jurisprudentie in uw voordeel kunnen spelen? Vraag dit niet aan AI maar bel dan meteen met RxW Advocaten.