Portretrecht Edgar Davids geschonden?

Edgar Davids eist een schadevergoeding vanwege een ‘Look-a-like’ in een computerspel. De rechtbank Amsterdam heeft zich onlangs uitgelaten over de vraag of het portretrecht van de bekende oud-voetballer is geschonden? 

Algemeen
Edgar Davids eist schadevergoeding vanwege  het gebruik van zijn ‘portret’ voor een personage in een online computerspel. De rechtbank Amsterdam[1] heeft zich  onlangs uitgelaten over de vraag of  het spelfiguur (genaamd: Striker Lucian)  zoveel lijkt op de oud profvoetballer, dat daardoor inbreuk is gemaakt op zijn portretrecht.

Wat was er aan de hand?
Een personage (Striker Lucian) in een computerspel, dat de gamers tegen betaling dienen aan te schaffen, vertoonde sterke gelijkenis met de beeltenis van Edgar Davids. De ex-voetballer stapte  naar de rechter omdat hij van mening was dat zijn portretrecht was geschonden en hij recht had op een schadevergoeding. De maker van het computerspel verweerde zich met de stelling dat de overeenkomsten tussen Davids en Striker Lucian helemaal niet zo groot waren en dat de gamers eerder het personage zouden herkennen dan Edgar Davids[2]. Bovendien ging het niet om een voetbalspel en was het uniform van het personage Striker Lucian fictief en waren er verschillen in gelaatskenmerken en dreadlocks. Het ging in deze kwestie dus niet om een foto, die een directe afbeelding laat zien van Edgar Davids, maar om een virtueel karakter in een computerspel.

Wat oordeelde de rechtbank? 
De rechtbank gaf Davids gelijk.  Volgens de rechtbank valt een virtueel karakter ook onder het portretrecht. Het gaat er om of de betreffende persoon herkenbaar is. Vraag is of bij het publiek het beeld van Edgar Davids wordt opgeroepen. Van belang is dat het personage uit het computerspel door zijn donkere huidskleur, sportief postuur, agressieve speelstijl, zwarte dreadlocks en de sportbril, in combinatie met een voetbaluniform, volgens de rechtbank is te beschouwen als een portret van voormalig voetballer Davids.  Het gaat er dus om of Edgar Davids, ondanks alle aanwezige verschillen, is te herkennen in het personage. De totale indruk is relevant en de gebruikte elementen in het personage roepen volgens de rechtbank het beeld van Edgar Davids op.

Daarmee is de voormalig profvoetballer er echter nog niet. Het publiceren van andermans portret is namelijk niet zondermeer onrechtmatig te noemen. Cruciale vraag is dan ook of het portretrecht van Davids is geschonden. Als geen opdracht is gegeven voor het maken van het portret (in deze zaak had Davids geen opdracht gegeven om een gamepersonage te creëren), dan moet de geportretteerde wel een redelijk belang hebben om zich tegen de openbaarmaking van zijn portret te verzetten. Dat kunnen privacy- of commerciële belangen zijn.  De rechtbank dient aan de hand van een belangenafweging[3] tussen het belang van publicatie en het redelijke belang van de geportretteerde te oordelen of sprake is van een schending. Het commerciële belang van Davids is evident. Vanwege de ‘verzilverbare populariteit’ (Davids kan normaal gesproken geld vragen voor het commercieel gebruiken van zijn portret) van de oud-voetballer, heeft hij voldoende belang om zich tegen (zonder vergoeding) het gebruik van zijn portret te verzetten. Dit belang weegt zwaarder dan het commerciële belang van de exploitant van het spel. De rechtbank concludeert dan ook dat Davids als ex-profvoetballer recht heeft op schadevergoeding en dat de inbreuk moest worden gestaakt. Om de hoogte van de vergoeding vast te stellen, is van belang  wat de bedenkers van het spel in Nederland verdiend hebben met het personage. Dit zal in een volgend vonnis worden beslist.  

Om problemen te voorkomen is het aan te raden om vooraf toestemming te vragen als u een portret wilt gaan gebruiken. Bent u bijvoorbeeld fotograaf,  maak alsdan gebruik van een portretrechtverklaring. Heeft u vragen, dan kunt u met ons kantoor contact opnemen.    

 

mr. R.J.H.M. Crombaghs (advocaat)



[1]  Rechtbank Amsterdam, 09-08-2017,  ecli:nl:rbams:2017:5415.

[2] Op een forum had de ontwerper van het spel toegegeven dat Edgar Davids de inspiratiebron was van het personage.  

[3] In feite vindt er een belangenafweging plaats tussen twee gelijkwaardige grondrechten, zijnde het recht op een persoonlijke levenssfeer en de vrijheid van meningsuiting

 

 

In de rechtszaal van het geweten wordt altijd zitting gehouden.
Goede kennis van de klant komt de kwaliteit van de advisering ten goede en genereert toegevoegde waarde.