HOE BEREKEN JE DE SCHADE VAN EEN TOTAL-LOSS VERKLAARDE AUTO

De Hoge Raad (ons hoogste rechtscollege)  heeft zich op 10 februari 2017 over deze vraag uitgelaten.  Kort  zakelijk weergegeven is het volgens de Hoge Raad geoorloofd dat een verzekeraar een standaard afschrijvingsmethode hanteert om de marktwaarde (de waarde in het economische verkeer) van een auto vast te stellen. Als  tegen die methode verweer wordt gevoerd, inhoudende dat de vergoeding op basis van deze methode de daadwerkelijke schade niet dekt, zal onderzocht dienen te worden of een andere (schade)berekeningsmethode  wel leidt tot vergoeding van de schade.

Wat was er aan de hand?
In 2012 vond een verkeersongeval plaats, als gevolg waarvan een auto (die als taxi werd geëxploiteerd)  ‘total loss’ werd verklaard. De taxi was op dat moment 3 jaar oud. Vaststond dat de bestuurder, die tegen de taxi was aangereden, aansprakelijk was voor de schade. Cruciale vraag in deze kwestie was hoe de geleden schade van de eigenaar van de taxi moest worden vastgesteld. De verzekeraar had de schade aan het voertuig  begroot op de cataloguswaarde verminderd met afschrijvingen (1e jaar 30%, 2e jaar 15% en 3e jaar bijna 10%). De eigenaar van de taxi was echter van mening dat hierdoor geen recht werd gedaan aan het uitgangspunt dat hij zoveel mogelijk in de positie werd gebracht, waarin hij zonder de aanrijding zou hebben verkeerd. Hij vond dat hij  recht had op alle schade, die hij als direct of indirect gevolg door de aanrijding had geleden.

Het Hof gaf de verzekeraar gelijk.

Wat beslist de Hoge Raad?
De Hoge Raad dacht er anders over.  Omdat de auto niet meer kon worden gerepareerd, oordeelt ons hoogste rechtscollege dat in die situatie sprake is van een ‘verloren gegane zaak’, waarvoor een voor het publiek toegankelijke markt bestaat. Omdat er een markt bestaat dient vervolgens bepaald te worden wat de daadwerkelijke waarde van deze zaak is in het economisch verkeer. Met andere woorden: hoe hoog is ’de marktwaarde’ van de  auto. Een berekening volgens deze uitgangspunten zorgt er voor, dat degene die de schade heeft geleden, weer wordt gebracht in de situatie zonder dat van de schadeveroorzakende gebeurtenis sprake was. Het schadeveroorzakende feit wordt dus weggedacht.

In deze zaak, ging het om de marktwaarde van de auto te bepalen. De verzekeraar  was van mening dat voor de berekening van de marktwaarde gekeken moest worden naar de prijs van het genoemde voertuig volgens de catalogus, minus de afschrijvingen.  De Hoge Raad komt in deze zaak tot de conclusie dat het Hof niet onderzocht heeft hoe de marktwaarde moet worden vastgesteld. Vanwege de uitdrukkelijke betwisting van de eigenaar van de taxi, had het Hof moeten onderzoeken en vaststellen dat gebruikmaking van de afschrijvingsmethode (van de verzekeraar) neerkomt op een vergoeding van de marktwaarde van het voertuig, welke gold op het moment van het ongeval. Een ander Hof zal dit feitelijk oordeel alsnog moeten vellen. Dat zal tussen partijen het punt van de discussie worden. 

Wat is het belang van deze uitspraak?
Deze uitspraak geldt niet alleen voor een schadeberekening in geval een auto ‘total loss' is verklaard, maar dit arrest heeft een groter bereik. Het ziet  ook op andere roerende zaken  (brommers, scooters, fietsen enz.). De uitspraak  kan mijns inziens worden beschouwd als een standaardarrest voor de berekening van schade aan roerende zaken, voor zover voor de zaak een markt bestaat (hetgeen meestal het geval zal zijn). De schade is dan (kort gezegd) meestal de marktwaarde. Van belang is vervolgens hoe die marktwaarde dan berekend dient te worden. Uiteraard kan bij de berekening van de marktwaarde nog steeds een standaard afschrijvingsmethode gevolgd worden, maar indien beargumenteerd wordt door degene die schade heeft geleden dat dit bedrag de schade niet compenseert, dient onderzocht te worden of een andere methode wel tot een juiste berekening van de marktwaarde leidt.  Hierdoor wordt degene die schade heeft geleden, zo veel als mogelijk weer in de situatie gebracht waarin hij zou hebben verkeerd, als het feit dat schade heeft toegebracht volledig achterwege was gebleven. De vraag hoe de marktwaarde vastgesteld dient te worden zal dus een belangrijke  rol gaan spelen. Deze vraag is niet alleen relevant voor  juristen, maar ook voor verzekeraars. Zij zullen namelijk niet zomaar kunnen volstaan met een verwijzing naar standaard afschrijvingsmethoden, zeker niet bij een gemotiveerde betwisting daarvan. Er dient een duidelijke motivering plaats te vinden. 

Het woord is nu aan een ander Hof (vanwege de doorverwijzing van de Hoge raad), ter verdere behandeling en beslissing. Uiteraard wordt u daarover nader geïnformeerd.

Ron Crombaghs

 

Goede kennis van de klant komt de kwaliteit van de advisering ten goede en genereert toegevoegde waarde.
In de rechtszaal van het geweten wordt altijd zitting gehouden.