VRIJE ADVOCAATKEUZE BIJ NIET VERPLICHTE PROCESVERTEGENWOORDIGING

Korte samenvatting van de feiten:

Eiser wordt ontslagen bij zijn werkgever en wil een advocaat van zijn eigen keuze inschakelen om een procedure tegen zijn ex-werkgever op te starten. Hij geeft niet de voorkeur aan een advocaat/jurist van DAS, waar hij voor rechtsbijstand verzekerd is.  Eiser start een procedure met zijn advocaat en verzoekt DAS om de kosten daarvan te vergoeden. DAS weigert om de kosten te vergoeden, omdat in de verzekeringsovereenkomst van DAS is opgenomen, dat de verzekerde bij een procedure pas het recht heeft om een eigen advocaat te kiezen, nadat DAS tot de conclusie is gekomen dat externe rechtsbijstand gerechtvaardigd is.

Eiser kan zich hiermee niet verenigen en start een procedure tegen DAS.

De procedure

De procedure komt uiteindelijk bij de Hoge Raad. De Hoge Raad kiest voor een tussenarrest met 2 prejudiciële vragen (een rechtsvraag van een rechter aan een hoger gerecht betreffende de uitleg van een rechtsregel) aan het Europese Hof van Justitie (hierna te noemen: het Hof):

Vraag 1:

Laat art. 4 lid 1 van de richtlijn 87/344 (hierin is opgenomen dat in elke overeenkomst inzake rechtsbijstandverzekering uitdrukkelijk bepaald moet worden dat de verzekerde vrije advocaatkeuze heeft) toe dat een rechtsbijstandsverzekeraar via zijn verzekeringsovereenkomst regelt dat rechtsbijstand in gerechtelijke of administratieve procedures in beginsel zal worden verleend door werknemers van de verzekeraar en dat de kosten van rechtsbijstand van een door de verzekerde vrij gekozen advocaat of rechtsbijstandverlener slechts onder de dekking vallen indien de verzekeraar van mening is dat de behandeling van de zaak aan een externe rechtshulpverlener moet worden uitbesteed?

Vraag 2:

Maakt het voor de beantwoording van de eerste vraag verschil of voor de betreffende gerechtelijke of administratieve procedure rechtsbijstand wel of niet verplicht is?

Op 7 november 2013 gaf het Hof antwoord op deze prejudiciële vragen van de Hoge Raad:

Vraag 1:

Art. 4 lid 1 sub a van de richtlijn moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat een rechtsbijstandsverzekeraar, die in zijn verzekeringsovereenkomst regelt dat rechtsbijstand in beginsel wordt verleend door zijn werknemers, tevens bedingt dat de kosten van rechtsbijstand van een door de verzekerde vrij gekozen advocaat of rechtsbijstandverlener slechts vergoed kunnen worden indien de verzekeraar van mening is dat de behandeling van de zaak aan een externe rechtshulpverlener moet worden uitbesteed.

Vraag 2:

Voor de beantwoording van de eerste vraag maakt het geen verschil of rechtsbijstand voor de desbetreffende gerechtelijke of administratieve procedure verplicht is.

Het Hof heeft antwoord gegeven op de vragen en hieruit blijkt, dat een verzekerde ook recht heeft op vrije advocaatkeuze als procesvertegenwoordiging door een advocaat niet verplicht is. Te denken is bijvoorbeeld aan een ontslagprocedure bij de kantonrechter.

Uitspraak Hoge Raad

Op 21 februari 2014 sluit de Hoge Raad zich aan bij de uitspraak van het Hof. De Hoge Raad vernietigt het arrest van het Gerechtshof te Amsterdam van 26 juli 2013, waar bepaald is dat DAS de advocaatkosten van een door de verzekerde gekozen advocaat niet hoeft te vergoeden, en verwijst het geding naar het Gerechtshof in Den Haag ter verdere behandeling en beslissing.

Conclusie:

De Hoge Raad heeft eindelijk bepaald dat een verzekerde ook recht heeft op vrije advocaatkeuze als procesvertegenwoordiging niet verplicht is.

De rechtsbijstandsverzekeraars worstelen met deze uitspraak, omdat de vrije advocaatkeuze ten koste gaat van de winstgevendheid. DAS heeft inmiddels de verzekeringsovereenkomst al drastisch aangepast. DAS heeft hierin opgenomen, dat ten aanzien van de “externe kosten” DAS alleen de “redelijke en noodzakelijke kosten” betaalt en “nooit meer dan het maximumbedrag dat met u is afgesproken”. Daarnaast heeft DAS voor de procedures waar een advocaat niet verplicht is, beperkingen (maximumbedragen)  in de nieuwe verzekeringsovereenkomst opgenomen.

Laat u zich daarom te allen tijde goed adviseren door uw eigen in de arm genomen advocaat ten aanzien van de kosten die u wel of niet vergoed krijgt!

Loes Plantaz (algemene rechtspraktijk)

 

 

 

Goede kennis van de klant komt de kwaliteit van de advisering ten goede en genereert toegevoegde waarde.
In de rechtszaal van het geweten wordt altijd zitting gehouden.